- Thưa ông, vì sao người dân, nhà đầu tư phải chấp nhận mua nhà trên giấy để rồi rơi vào dự án ma?

- Một trong những nguyên nhân gây ra tình trạng này là nhu cầu nhà đất rất lớn, trong khi nguồn cung lại ít. Bên cạnh đó là sự thiếu chuyên nghiệp ở phía người mua. Người dân khi có nhu cầu song chưa hiểu rõ, thiếu thông tin thì phải tìm hiểu kỹ trước khi giao dịch nếu không rất dễ bị thua thiệt. Thêm vào đó là vấn đề tâm lý, người Việt Nam hay bị tác động bởi đồn thổi, chạy theo phong trào, ít phân tích. Không chỉ thị trường bất động sản mà những lĩnh vực khác cũng thế. Thị trường bất động sản là thị trường có lợi nhuận cao nhưng cũng mang tính rủi ro cao. Nếu đầu tư theo kiểu phong trào, nghe đồn thổi sẽ rất nguy hiểm.

Thứ trưởng Nguyễn Trần Nam.

- Nên vào sàn giao dịch hoặc thuê tư vấn. Người dân, nhà đầu tư cần quen dần với cách thức thuê tư vấn khi thực hiện một số hành vi có liên quan tới pháp luật. Mua - bán bất động sản thường có giá trị tài sản rất lớn và được pháp luật quy định chặt chẽ nên một người thông thường khó có hiểu biết hết được. Thuê tư vấn sẽ phải trả phí nhất định nhưng đổi lại sẽ có được giao dịch an toàn, chất lượng cao hơn. Khi vào sàn giao dịch cũng vậy, người dân đến đó sẽ có thông tin nhất định. Doanh nghiệp có muốn “luồn lách” gì cũng thấy ngại. Dần dần những tiêu cực sẽ bớt đi, tính minh bạch được nâng dần lên.

- Liệu có thể xảy ra trường hợp chính những doanh nghiệp "ma" sẽ mở sàn để bán sản phẩm ảo của mình?

- Không thể lấy lý do còn tình trạng mua bán nhà đất trên giấy hay dự án ma để siết chặt hơn các điều kiện mở sàn. Xu hướng chung là ngày càng phải thông thoáng hơn trong việc thành lập doanh nghiệp. Các nước người ta chỉ mất vài giờ là có thể thành lập doanh nghiệp. Trong điều kiện như thế thì có doanh nghiệp "ma" không? Câu trả lời là có. Nhưng không thể vì số ít doanh nghiệp lừa đảo hay có vi phạm mà thắt chặt điều kiện, hạn chế sự phát triển chung của cả cộng đồng doanh nghiệp đang hoạt động nghiêm túc. Phải có công cụ quản lý khác để khắc chế dự án "ảo", doanh nghiệp "ma" chứ không “bịt” theo kiểu đại trà. Tới nay, tôi cũng chưa nghe thông tin là có sàn giao dịch bất động sản "ma".

- Trường hợp mua qua sàn giao dịch mà người mua vẫn gặp phải dự án ma thì giải quyết ra sao?

- Vào sàn giao dịch vẫn là cách tốt nhất để tránh rơi vào bẫy của “cò” nhà đất. Vì chúng tôi đã quy định rất rõ số nhân viên được đào tạo, cấp chứng chỉ và giấy chứng nhận hành nghề trên sàn. Tính chuyên môn ở đây rõ ràng cao hơn nhiều khi nhà đầu tư đi mua ở ngoài.

Hàng hóa vào sàn ít nhất cũng được công ty kinh doanh sàn giao dịch kiểm tra tính pháp lý. Có thể công ty và nhân viên sàn cũng bị lừa nhưng tỷ lệ sẽ thấp đi rất nhiều. Bản thân các sàn này cũng bị ràng buộc quy trình, thủ tục hoạt động. Vào siêu thị chẳng hạn, hàng hóa trong đó phải rõ ràng nguồn gốc, xuất xứ và có chất lượng tốt hơn ở chợ cóc. Tất nhiên, cũng không loại trừ số lẻ trường hợp hàng quá “đát” hay thế nọ thế kia nhưng mức độ rất thấp. Thế nên, khuyến khích người dân, nhà đầu tư tới sàn giao dịch để tránh “cò” vẫn là xu hướng cơ bản.

- Trong bối cảnh thị trường còn thiếu minh bạch, nhà đầu tư biết tìm thông tin�chuẩn xác ở đâu?

- Vấn đề hiện nay là thông tin thị trường chưa tốt. Chẳng hạn như số các dự án đang hình thành, xu hướng giá cả ra làm sao... chưa thể định hình một cách đầy đủ. Chúng tôi đang thí điểm chỉ số thị trường bất động sản, bao gồm các chỉ số về lượng giao dịch, loại hàng hóa, giá cả... để “đo” nhiệt độ thị trường giúp người dân, doanh nghiệp dựa vào đó để mua bán, quyết định đầu tư. Việc này làm hơi chậm bởi thời gian vừa qua thị trường trầm lắng, biến động không nhiều khiến việc “đo” dữ liệu khó khăn. Hiện, thị trường đang ấm lên, chúng tôi sẽ đẩy nhanh hơn để có thể sớm đưa ra chỉ số.